نیاز دانشگاهیان به امنیت در زمینه طرح مسائل علمی
به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم، دکتر ندا گلیجانی مقدم، معاون فرهنگی دانشگاه الزهرا (س) در دیدار رئیس جمهور با جمعی از اساتید و پزشکان گفت: بیتردید رشد و توسعه جوامع انسانی محصول اندیشهورزی است و اندیشهورزان جامعه در نظام دانشگاهی طلایهداران علم و فرهنگ هستند. لایه بنیادین فرهنگ یعنی باورها، بستری برای ارزشها، رفتارها و نمادهاست که مجموعه آن ترسیمکننده سبکی از زندگی است که آن را منطبق با فرهنگ اصیل و بومی خود میدانیم و دستیابی بدان نقطه آمال اندیشهورزان در هر جامعهای است.
معاون فرهنگی دانشگاه الزهرا (س) با اشاره به اینکه دانشگاه نبض حیات جامعه است و حیات فرهنگی و اجتماعی آن سطح کنش مسئولانه و زیست متعهدانه جامعه را مینمایاند، خاطرنشان کرد: رسیدن دانشگاه به جایگاه واقعی مستلزم تقویت ریشههای فرهنگی، دینی، اجتماعی و معرفتی است. اجازه میخواهم به تناسب مسئولیت خود در بخش فرهنگی یکی از دانشگاههای جامع کشور ضمن ارائه گزارش مختصری از سامان یافتههای فرهنگی در دانشگاهها، شاخصهای دستیابی به بهبود را نیز عرضه بدارم.
وی افزود: دانشگاههای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری امروز در حوزه فرهنگی و اجتماعی شاهد فعالیت چشمگیر دانشجویان در ۹۰۰۰ انجمن علمی دانشجویی، ۶۰۰۰ کانون فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و هنری، قریب به ۴۰۰ تشکل سیاسی مذهبی و ۴۵۰۰ عنوان نشریه دانشجویی است که بستر بینظیری برای رشد فردی و کسب مهارتهای اجتماعی ایشان است. برگزاری جشنوارههای ملی و بینالمللی فضایی پویا برای انتقال دانسته ها فراهم آورده است.
دکتر گلیجانیمقدم در ادامه اظهار داشت: سال گذشته شاهد برپایی یازدهمین جشنواره بینالمللی حرکت با حضور انجمنهای علمی دانشجویی دانشگاههای کشور به همراه ۸۵ دانشگاه از ۵۴ کشور جهان از تمام قارهها، به رغم همه فشارهای بینالمللی، بودهایم. هفتمین جشنواره ملی رویش مربوط به کانونهای فرهنگی، بیست و دومین جشنواره بینالمللی تئاتر دانشگاهی، سی و سومین جشنواره ملی قرآن و عترت و یازدهمین جشنواره نشریات با عنوان تیتر ۱۱، جشنواره توانمندیهای دختران در مد، لباس و صنایع دستی و بسیاری دیگر از جشنوارههای داخلی در دانشگاههای کشور، از جمله نشانههای حضور شایسته جوانان در عرصه فعالیتهای اجتماعی است که زمینه شکلگیری نسلی آماده برای مسئولیتپذیری را به نمایش میگذارد.
وی با تاکید بر اینکه وجود تشکلهای سیاسی مذهبی در دانشگاههای کشور نمایانگر پویایی نسلی با آرمانهای اعتقادی و سیاسی است که سرمایههای بیبدیلی برای صیانت کشور شمرده میشوند، خاطرنشان کرد: تنوع فعالیتها در معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاهها در جهت پرورش نسلی چندبعدی توانسته است به اندازه وسع خویش بستر مناسبی برای پیوند آموزش، پژوهش، مهارتافزایی و ورود به بازار کار و اقتصاد را برای دانشآموختگان فعال خود به ارمغان بیاورد. این فعالیتها نقاط آغازین نسل جدید اشتغال در شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها بوده است. با توجه به آنچه به اختصار عرضه شد و حاکی از حرکت رو به رشد فعالیتهاست مواردی مانع از دستیابی به همه ایدهآلهاست که این امر در هر دو حوزه حضور اساتید و دانشجویان جلوه مینماید.
معاون فرهنگی دانشگاه الزهرا (س) درخصوص ارتباط صنعت و دانشگاه گفت: بحث توسعه و ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه به عنوان یک ضرورت در دانشگاههای نسل جدید نیازمند تمهیداتی است که با مغفول ماندن و گذر زمان بیم دست نیافتن بدان میرود. از مهمترین شیوههای دستیابی به آموزش عالیِ در خدمت جامعه، استفاده بهینه از فرصتهای موجود در دانشگاههای کشور است. این فرصتها با ایجاد سازو کار مناسب برای پژوهشگران دانشگاهی قابل دستیابی است. جامعه دانشگاهی کشور امروز چشم انتظار قوانین محکم و پویا برای استفاده از اعتبارات پژوهشی در وزارتخانهها و مراکز دولتی، فارغ از ارتباطات فردی و دوسویه است و انتظار آن دارد که تمامی پژوهشگران شایسته این سرزمین در دانشگاههای سراسر کشور و نه تنها دانشگاههای خاص، امکان برقراری ارتباط و دستیابی به پروژههای پژوهشی را بیابند که این امر مصداق روشن عدالتی است که بدان توصیه شدهایم و نیازمند شفافیت در ارائه بسترهای مناسب برای فعالیت های پژوهشی است.
وی اظهار داشت: دانشگاهها امروز به تمامی آمادگی خود را برای پیوند با دستگاههای اجرایی و تقنینی اعلام نمودهاند و دستیابی به این مهم را دور از دسترس نمیپندارند. استمرار حیات سیاسی و اجتماعی مرهون اتخاذ تدابیری برای احساس تعلق و پیوستگی به وسیله آحاد جامعه است. امروز با توجه به مشکلات موجود باید به دنبال شناسایی و تقویت مبانی هویتبخش و همبستگی ساز باشیم. قرار گرفتن دانشگاهها در متن جامعه و استفاده از این ظرفیت بزرگ در بزنگاههای تاریخی و طبیعی کشور حق متقابل دانشگاه و جامعه است. فقدان ارتباط موثر بین آحاد جامعه، دستگاههای اجرایی و دانشگاهها ضربه جبرانناپذیری، چه در حوزه صنعت و چه در حوزه فرهنگ به بار خواهد آورد.
دکتر گلیجانی مقدم با اشاره به اینکه سلامت رفتاری و پاکدستی نهاد دانشگاه و دانشگاهیان و واقعگرایی هوشمندانه این قشر فرهیخته و خردگرا میتواند کمک موثری به دولت محترم در شناخت درست از وضعیت ایدهآلها و برون رفت از موانع باشد، خاطرنشان کرد: از مسائل مهم امروز دانشگاههای کشور میتوان به نیاز به امنیت در طرح و ارائه مباحث علمی، خصوصاً در حوزه علوم انسانی اشاره کرد که مظلوم دوسویه است.
وی افزود: از سویی نگاه تجربیگرایانه به یادگارمانده از قرون پیشین غرب و از سویی خودزنیهای داخلی به یادگارمانده از صلباندیشی گروههایی اندک در عدم به کارگیری مبانی معرفتی جدید آزارمان میدهد. استفاده از متخصصان علوم انسانی در تصمیمگیریهای فرهنگی کلان کشور ضرورت انکارناپذیر جامعه ماست. پژوهشهای انجام یافته در قالب هستههای پژوهشی، طرح ها، رسالهها، پایاننامهها و کتابها در دانشگاههای کشور در حوزه علوم انسانی با رصد اجتماعی، منابع قابل تاملی برای استفاده در مراکز تصمیم گیری و اجرایی است. به نظرمیرسد ایجاد ستادی تحت عنوان ستاد تحول که الگوهای پیشرفت جهانی را رصد کند، نیاز تمام سازمان ها و نهادهای علمی و فرهنگی است و شایسته است در شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتخانهها شکل گرفته و دست آوردهایشان در مراکز زیرمجموعه تسری یابد، که این امر در رشد انگیزههای اساتید و دانشجویان تاثیرگذار خواهد بود. بیشک یاری همه مسئولان در عملیاتی شدن طرح ساماندهی و آمایش آموزش عالی گام موثری در ارتقای کیفیت و ماموریتمحور شدن آموزش عالی در کشور خواهد بود.
معاون فرهنگی دانشگاه الزهرا (س) با تاکید بر نیاز به بازنگری در قوانین مرتبط با دانشگاهها خصوصاً در حوزه فرهنگی گفت: جامعه امروز با گسترش ارتباطات و تعامل جهانی روزافزون، استفاده از وسایل ارتباطی جدید و تبدیل شدن به دهکده جهانی، نیازمند نگرشی واقعگرایانه نسبت به شرایط موجود جامعه و خصوصاً نسل جوان است. قوانین شکل گرفته در دهههای پیشین در دنیایی که روزانه نو می شود، پاسخگوی نیازها نیست، لذا توقع جدی از مجموعه مهمی مانند شورای عالی انقلاب فرهنگی است که قوانین به روز و به سامان در دستور کار قرار گیرد و تسری آن در مجموعههای دانشگاهی تسهیلگر امر جذب مخاطبان جوانمان باشد.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: بازنگری در آئیننامهها و مقررات دانشجویی با هدف روزآمد، کارآمد و کارآفرین ساختن گروههای دانشجویی از ضرورتهای امروز جامعه است. به رسمیت شناختن الزامهای زیست دانشجویی و تلاش روزافزون برای توانمندسازی دانشجویان میتواند اعتماد به نفس دانشآموختگان را بالا برده و بخشی از مشکل دولت در حوزه اشتغال را حل نماید. نیاز نسل جوان به سخن گفتن در هوایی پاک و به دور از هر گونه مسمومیت، دانشگاهی پویا، حقطلب و به دور از سیاست زدگی و نه سیاست، میطلبد که وظیفه سنگینی بر دوش مسئولان است. گام نهادن در راه آزاداندیشی و ارتقای سطح مهارت رفتاری دانشجویان برای پذیرش سخنان مختلف و حتی متضاد، هنر دانشگاهیان است مشروط به حمایتهای همه جانبه از سوی مسئولان. آنچه مسلم است فضای دانشگاهها به شیوه سنتی در آیندهای نه چندان دور، ویژگیهای نسل جدید را پوشش نخواهد داد و لازم است دانشگاههایی متفاوت و مطابق با نسل امروز رقم زده شوند. با شناخت نیازهای واقعی جامعه آتی، ناگزیر به تغییر جدی در مباحث درسی دانشگاهها نیز خواهیم بود و امیدواریم طرح بسامانی برای تحولات نظام دانشگاهی صورت گیرد.
دکتر گلیجانی مقدم با اشاره به مشکلات اقتصادی بار شده بر کشورمان به واسطه تحریمها و دشمنیهای خرد و کلان خاطرنشان کرد: همه ما دانشگاهیان در کنار شما برای عبور از این مرحله قرار داریم، لیکن شایسته است بودجهگزاران کشور به تناسب اهمیت امر تربیت انسانهای این سرزمین که منبع قدرت آن شمرده می شود، بازنگری جدی به بودجهریزی در آموزش عالی داشته باشند. با توجه به بودجه سال جاری در بهترین شرایط امکان تحقق نیمی از عملکرد سال گذشته خود را خواهیم داشت که برای جامعه رو به رشد شوکآور خواهد بود. به شهادت تاریخ دولت های با پشتوانه دانشگاهی و حمایت فرهیختگان خوش درخشیدهاند. کاهش عملکرد دانشگاهها به واسطه کاهش بودجه لطمه جبرانناپذیری به جامعه علمی و حتی سیاسی کشور خواهد زد.
ه.ع ۷۳/ ل.م ۵۴/ ع. ع ۵۷