چهارمین همایش ملی آموزش عالی
به همت معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، «چهارمین همایش ملی آموزش عالی» به میزبانی دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد.
در این همایش که با هدف تبیین نقش و جایگاه آموزش در توسعه و پیشرفت کشور و با محوریت «دانشگاه جامعه محور» اجرا گردید، از «پیشکسوتان و سرآمدان آموزشی» تجلیل شد و «استادان نمونه کشوری» نیز معرفی و مورد تقدیر قرار گرفتند.
«مدیریت سرمایه انسانی در دانشگاه ها»، «اقتصاد آموزش عالی در دانشگاه جامعه محور»، «مهارت افزایی و اشتغال پذیری دانش آموختگان»، «مسدولیت اجتماعی دانشگاه ها و تنوع بخشی به ماموریت آنها»، «الگوی حکمرانی و نظام مدیریتی مراکز آموزشی پژوهشی تقاضامحور» و «هم افزایی آموزش و پژوهش در دانشگاه جامعه محور» از جمله محورهای اصلی نشست های تخصصی این همایش بود.
دکتر منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این همایش با بیان اینکه در راستای تحقق اهداف و اجرای برنامه ها، از دانشگاه ها انتظار داریم آموزش های هدفمند داشته باشند، گفت: این آموزش ها تنها از متون درسی به دست نمی آیند و لازم است تا دانشجویان با نگاهی به آینده تربیت شوند.
دکتر غلامی در بیست و هفتمین آیین نکوداشت اعضای هیئت علمی نمونه کشوری که همزمان با چهارمین همایش ملی آموزش عالی، با بیان اینکه اکنون در نقطه عطف حوزه آموزش عالی کشور قرار داریم، اظهار داشت: طی ۴۰ سال بعد از انقلاب، آموزش بر ماموریت های دیگر دانشگاه ها سایه افکنده لذا نگاه به ماموریت های جدید دانشگاه ها می تواند به یک تحول در روش ، خطی مشی و فناوری های مورد استفاده بیانجامد.
وی با اشاره به توفیقات به دست آمده در حوزه علمی افزود: تحولاتی که در دانشگاه های بزرگ و با سابقه و تغییراتی که در دو دهه گذشته در حوزه فناوری روی داده امری انکارنشدنی است.
وزیر علوم با تاکید بر اینکه تحولات در حوزه آموزش عالی کم نیست اما باید نگاه به توسعه و تحول را گسترش دهیم، ادامه داد: در حال حاضر در زمینه بازنگری محتوا، سرفصل ها و واحدهای درسی اقدامات مناسبی صورت گرفته اما با توجه به سرعت تحول در دنیا، زمان زیادی برای فکر کردن نداریم لذا یک کار مستمر و پویا در آموزش عالی لازم است تا بتوان علاوه بر استفاده از تجربیات جهان، نیازهای کشور را بیش از پیش مد نظر قرار داده و جایگاه خود را تعریف کنیم.
دکتر غلامی با بیان اینکه امروزه نیاز به یک حرکت جدی و قوی در سیستم آموزش عالی داریم، اظهار داشت: مولفه هایی که باید در درون این سیستم مورد توجه قرار گیرند، بسیار مهم است. برهمین اساس لازم است تا نگاهی جامع و گسترده برای دانشجویان بخصوص جوانان ایجاد شود.
وی با اشاره به اینکه رهاکردن حوزه آموزش و کسب تجربه حین کار و استفاده از علایق شخصی، فرصت از دست دادن است، گفت: امیدواریم در برنامه دانشگاه ها و معاونت آموزشی وزارت علوم، توجه به آماده سازی در انتقال دانش و تجربه به متخصصان به عنوان مجریان تحولات علمی بیش از پیش شود.
وزیر علوم افزود: در راستای تحقق اهداف و اجرای برنامه ها، از دانشگاه ها انتظار داریم آموزش های هدفمند داشته باشند و توجه کنند که این آموزش ها تنها از متون درسی به دست نمی آیند و باید دانشجویان با نگاهی به آینده تربیت شوند.
دکتر غلامی با تاکید بر ایجاد نگاه کارشناسانه در دانشجویان نسبت به مسائل، ادامه داد: ایجاد این نوع نگاه در دانشجویان امری ضروری است چراکه این امر در حل مسائل و چالش های کشور بسیار اثرگذار خواهد بود.
وی در ادامه تصریح کرد: اکنون در جهانی قرار داریم که ارتباطات بسیار نزدیک و حضور افکار و اندیشه های مختلف در آن فراوان است لذا امروزه تعریف دانشگاه ها در حوزه جهانی بسیار ظریف و حساس است.
وزیر علوم با بیان اینکه استعدادهای زیادی در کشور وجود دارد که در آموزش عالی کشور شاخص توانمندی محسوب می شوند، افزایش رشد این استعدادها در تمامی مراکز علمی را بخش مهمی از وظایف آن ها دانست.
دکتر غلامی همچنین به اقدامات انجام شده در حوزه تحصیلات تکمیلی اشاره کرد و افزود: آموزش عالی در حوزه تحصیلات تکمیلی، علاوه بر تربیت دانش آموختگان، حوزه پژوهش را نیز مد نظر قرار دارد زیرا اگر یک دانشجو با نگاه کارشناسانه به حوزه تحصیلات تکمیلی وارد شود، نگاه اثر بخش تری را در انتقال و اجرای پژوهش ها در جامعه خواهد داشت.
وی در ادامه در رابطه با موضوع اشتغال پذیری دانش آموختگان دانشگاه ها مطرح کرد: به منظور ایجاد شغل مرتبط با حوزه تخصصی فارغ التحصیلان، لازم است تا با ایجاد مهارت های مرتبط با رشته های تحصیلی دانش آموختگان، بخشی از نیاز را در این حوزه تقویت کنیم.
وزیر علوم با تاکید بر اهمیت آموزش نیروی انسانی براساس نیاز جامعه و آمار و اطلاعات کشور، گفت: اگرچه سفارش تربیت نیروی انسانی وجود ندارد اما بنده بارها این درخواست را مطرح کردم و اگر موضوع در کارگروه خاص خود تعریف شود، می توان بخشی از نیروی انسانی مورد نیاز کشور را مورد توجه قرار داد.
دکتر غلامی با اشاره به توفیقات به دست آمده در حوزه آموزش عالی تاکید کرد: امروزه نیاز داریم تا دانشگاه ها در جذب اساتید جوان، برنامه ریزی و آموزش های اولیه به منظور اجرای برنامه های کلان کشور صورت گیرد.
وی در ادامه بر لزوم مسئولیت پذیری دانش آموختگان نیز تاکید کرد و گفت: اینکه فارغ التحصیلان بدانند در چه وضعیت و زمانی هستند و در آینده نیز چه شرایطی خواهند داشت، باعث افزایش انگیزه و علاقه مندی آن ها برای رسیدن به اهداف آینده می شود.
وزیر علوم اظهار داشت: امیدواریم بتوانیم در انجام وظیفه معلمی موفق باشیم زیرا تلاش اساتید برای سربلندی کشور سرمایه بزرگی محسوب می شود و زمینه ساز دستیابی به اهداف مطلوب خواهد بود.
وی با تاکید بر اینکه فلسفه وجودی همایش ملی آموزش عالی، معرفی سرمایه های انسانی جامعه علمی است، افزود: جامعه ما نیاز به معرفی الگوها دارد و این محافل نیز در راستای همین موضوع است.
دکتر شریعتی نیاسر با اشاره به اینکه محور اصلی این همایش، دانشگاه جامعه محور است، ادامه داد: برای دانشگاه ها قائل به ماموریت گرایی هستیم به این معنا که هرساله وزارت علوم یک ماموریت کلی برای آن ها تعریف می کند علاوه بر آن، دانشگاه های بزرگ و مطرح، ماموریت ویژه ای تحت عنوان مدیرپروری دارند.
معاون آموزشی وزیر علوم بابیان اینکه مدیرپروری به معنای پرورش انسان هایی است که بتوانند در شرایط سخت قابلیت های خود را برای اداره جامعه به کارگیرند، تصریح کرد: در بعضی از مراکز دانشگاهی بزرگ شاهد بودیم که آزمایشگاهی را به عنوان آزمایشگاه اجتماعی در سطح ملی و بین المللی به عنوان یک درس مهارتی تعریف می کنند تا دانش آموختگان بتوانند در شرایط سخت مدیریت را بیاموزند.
وی گفت: لازم است تا فرهیختگان مروری بر چهل ساله گذشته داشته باشند تا دریابند چند درصد مدیران کشور، فارغ التحصیلان دانشگاه های شاخص کشور هستند. این بررسی و تحلیل به نوعی می تواند مسئولیت و ماموریت های بزرگ دانشگاه ها را بیش ازپیش ترسیم کند.
معاون آموزشی وزیر علوم علت معرفی اساتید نمونه در چهارمین همایش آموزش عالی را گرامیداشت یاد و خاطره استاد مطهری دانست و افزود: امیدواریم در سال های آینده در آستانه روز معلم، فراتر از نام این استاد گام برداریم و به گزیده های از آثار ایشان اشاره داشته باشیم.
دکتر شریعتی نیاسر گفت: امیدواریم در پرتو این گردهمایی در کنار اساتید نمونه بتوانیم از ظرفیت های آن ها بهره مند شویم و لازم است تا جامعه از ویژگی های اساتید آگاهی بیشتری پیدا کنند چراکه جامعه دانشگاهی در بخش های مختلف مدیریتی اعم از ایجاد امید در جامعه و به تصویر کشیدن الگوهای موفق می تواند تاثیرگذار باشد.
حجت الاسلام والمسلمین مصطفی رستمی، در ابتدای سخنان خود با اشاره به حضور در دانشگاه نسل چهارم اظهار داشت: وقتی از دانشگاه های نسل اول و دوم و سوم و چهارم حرف می زنیم این موضوع نشان دهنده توالی نسل ها در دانشگاه است که همین موضوع نشان دهنده پیشرفت و حرکت رو به جلوی دانشگاه است اما سوالی که باید از خود بپرسیم این است که کدام مسئله ها هستند که در دانشگاه ها نسلی را از نسل دیگر متمایز می کند؟ چه نیازها و فرآیندهایی هستند که در یک نسل با نسل دیگر متفاوت است؟
وی با اشاره به اینکه موضوع امروز دانشگاه ها مسئله دانشگاه جامعه محور است خاطرنشان کرد: دستاوردهای دانشگاه های کشور بدون تردید دستاوردهای بسیار خوب و قابل دفاعی است. می توان ادعا کرد همه دستاوردهای امروز کشور به نوعی مرتبط و مدیون دانشگاه ها است. اما این موضوع نباید ما را از این سئوال غافل کند که تعریف امروز ما از دانشگاه چه نسبتی با جامعه واقعی دارد؟ امروز باید دوباره به داستان نحوی و کشتی بان مولانا برگردیم و از خود بپرسیم که آیا آنچه آموخته ایم قابل کاربرد در جامعه هست یا نه؟
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها افزود: موضوع شاگردپروری در دانشگاه ها موضوع بسیار مهمی است و مفهوم تربیتِ انسانِ طراز را پیش می کشد. دکتر مطهری هرگاه در کتاب ها یا سخنرانی های خود از اساتیدش یاد می کند این مضوع با تجلیل بی نظیری همراه است. مشکلی که امروز وجود دارد این است که ما در فرآیند تربیت استاد دانشگاه در کدام مرحله، شاگردپروری را به شاگردهای امروز و اساتید فردا آموزش می دهیم؟
وی در ادامه افزود: توجه ما به فرد نیست بلکه به فرآیند است. این فرآیند کجا اتفاق می افتد؟ چیزی که بیشتر اتفاق می افتد اقدامات فردی خود استادان ممتاز و شاگردان ممتاز است نه فرآیندی فراگیر.
شایان توجه است در این همایش از دکتر احمد عریان ، استاد دانشکده دامپزشکی دانشگاه شیراز به عنوان استاد نمونه کشور تجلیل شد.